Deneme Sınavına Ne Zaman Başlanmalı, Haftada Kaç Tane Çözülmeli?

Deneme sınavı hakkında en çok sorulan sorular çözmekle değil planlamakla ilgili: ne zaman başlamalı, haftada kaç tane, hangisi yeterli. Bu yazı o kısmı anlatıyor. Çözdükten sonra yapılacak işin kendisi ayrı ve daha önemli bir konu; onu Deneme Sınavından Sonra Ne Yapmalı? yazısında ayrıntılı anlattık.

Denemeye Ne Zaman Başlanmalı

İki ayrı başlangıç var ve karıştırılıyor.

Branş denemesi için beklemek gerekmiyor. Bir dersin konuları bittiyse o dersin denemesi hemen çözülebilir; hatta çözülmeli, çünkü konunun oturup oturmadığını soru çözmekten daha iyi gösteriyor.

Genel deneme farklı. Müfredatın kabaca yarısı bitmeden girilen genel deneme, görmediğiniz konulardan boş bırakmanız yüzünden gerçek seviyenizi göstermiyor — ama çıkan sayı gerçekmiş gibi hissediliyor. Erken başlamanın en bilinen zararı bu: ölçmediği bir şey için motivasyon kırması.

Bu dönemde deneme sayısını artırmak yerine konu eksiğini kapatmak daha çok getiriyor. Tekrarın kısa ve sık olması uzun ve seyrek olmasından iyi sonuç veriyor; Hap Bilgi tam bu iş için, konuyu kısa kartlar hâlinde veriyor ve ertesi gün aynı konu tekrar karşınıza çıkıyor.

Haftada Kaç Tane

Dönemine göre:

Dönem	Genel deneme	Branş denemesi
Konu eksiği yoğunken	2 haftada 1	Konu bittikçe
Konular büyük ölçüde bittiğinde	Haftada 1	Haftada 2–3
Son iki ay	Haftada 2–3	İhtiyaca göre

Bu sayıların üstü genelde işe yaramıyor ve sebebi basit: analiz edilmeyen deneme ölçüm tekrarıdır. Bir denemenin analizi doğru yapıldığında bir ila iki saat alıyor. Haftada beş deneme çözen öğrencinin o vakti yok; elinde beş tane net rakamı oluyor ve hiçbiri ne yapacağını söylemiyor.

Pratik ölçü şu: analiz edemeyeceğiniz denemeyi çözmeyin.

Branş Denemesi mi, Genel Deneme mi

İkisi farklı şeyi ölçüyor:

• Branş denemesi tek dersteki konu eksiğini gösteriyor. Konu bitirme döneminin aracı.
• Genel deneme süre yönetimini, dersler arası geçişi ve hangi soruyu bırakacağınıza dair kararları ölçüyor. Sınav provası olarak yalnızca bu işe yarıyor.

Konuları bitmemiş bir öğrenciye haftada üç genel deneme çözdürmek, ölçülemeyen bir şeyi üç kez ölçmek oluyor.

Evde Deneme Çözerken Dört Kural

Denemenin değeri sınav şartlarını taklit etmesinden geliyor. Taklit bozulunca ölçüm de bozuluyor:

1. Süre tutulacak. Süresiz çözülen deneme konu testidir ve en çok ölçmesi gereken şeyi hiç ölçmez.
2. Telefon başka odada. Aynı odada sessizde durması yetmiyor; bakmasanız bile "bakabilirim" hâli dikkati bölüyor.
3. Mola sınav düzeninde. Gerçek sınavda ne kadar ara varsa o kadar. Araya uzatılan on beş dakika, sınav günü olmayacak bir rahatlık.
4. Zor soruda durulmayacak. Evde bir soruda on dakika kalmak mümkün, sınavda değil. Bu alışkanlık en çok evde kazanılıyor.

En Sık Yapılan Üç Hata

Deneme biriktirmek. Çözülmüş ama bakılmamış denemeler masada birikiyor. İkinciden sonra hiçbirine bakılmıyor.

Kötü geçen denemeyi hiç açmamak. En çok öğretecek olan tam o deneme. Açmamak, sonucu değiştirmediği gibi aynı hatayı bir sonrakine taşıyor.

Net takibini tek denemeyle yapmak. Bir denemenin zorluğu da, o günkü uykunuz da değişken. Anlamlı olan tek bir sayı değil, üç dört denemenin eğilimi.

Denemeden Sonrası

Buraya kadarı planlama. İşin net artıran kısmı çözdükten sonra başlıyor: yanlışın sebebini üç kutuya ayırmak, emin olmadan doğru yaptığınız soruları da incelemek ve analizden somut bir yapılacaklar listesi çıkarmak.

Hepsi ayrı bir yazıda duruyor: Deneme Sınavından Sonra Ne Yapmalı? Netleri Asıl Artıran Kısım

Deneme çözmek ölçmektir. Ölçtüğünüzle bir şey yapmıyorsanız, haftada kaç tane çözdüğünüz de fark etmiyor.