Almanca Dersi Kaçıncı Sınıfta Başlar? 12. Sınıfta Var mı?

İnternette en çok sorulan iki Almanca sorusu şu: ders kaçıncı sınıfta başlıyor, ve 12. sınıfta devam ediyor mu. İkisinin de kısa bir cevabı var ama kısa cevap genelde işe yaramıyor, çünkü arkasındaki asıl soru farklı: "çocuğum bu derste zorlanacak mı, ne zaman zorlanacak?"

Aşağısı MEB'in Almanca öğretim programına bakarak yazıldı. Öğretmene yönelik, ünite ünite ayrıntılı haritayı Almanca özel derste MEB müfredatı yazısında bulabilirsiniz.

Almanca Kaçıncı Sınıfta Başlıyor?

İki ayrı giriş noktası var ve karışıklık buradan çıkıyor.

Ortaokulda (5-8. sınıf) Almanca, Çoklu Yabancı Dil Eğitim Modeli kapsamında ikinci yabancı dil olarak 5. sınıftan itibaren açılabiliyor. "Açılabiliyor" kelimesi önemli: bu ders her okulda otomatik olarak açılmıyor. Okulda Almanca öğretmeni olup olmamasına ve dersi seçen öğrenci sayısına bağlı. Aynı ilçedeki iki okuldan birinde 5. sınıfta Almanca varken diğerinde hiç olmaması normal.

Lisede (9-12. sınıf) ise ayrı bir program yürüyor ve 9. sınıfta başlıyor. Anadolu liselerinin ders çizelgesinde ikinci yabancı dil yer alıyor.

Ortaokulda Almanca Görmediyse Geride Kalır mı?

Hayır, ve bunun programa yazılmış bir sebebi var: lise programı 9. sınıfta yine A1.1'den başlıyor.

Yani ortaokulda dört yıl Almanca okumuş öğrenciyle, liseye Almanca'yı hiç görmemiş olarak gelen öğrenci aynı noktadan başlatılıyor. Ortaokulda Almanca görmüş öğrenci için 9. sınıfın büyük kısmı tekrar olacaktır.

Bu, hiç görmemiş öğrenci için iyi haber. Ortaokulda görmüş öğrenci için ise gizli bir risk: 9 ve 10. sınıf kolay geçer, öğrenci dersi "rahat" sanır, sonra 11'de duvara çarpar.

12. Sınıfta Almanca Var mı, Seviyesi Ne?

Var. Ve asıl mesele seviyenin nereye çıktığı:

Sınıf	Seviye	Ünite sayısı
9	A1.1	8
10	A1.2	8
11	A2.1 · B1.1	12
12	A2.2 · B1.2 · B2.1 · B2.2	27

Tabloya dikkat edin. İlk iki yıl A1, yani başlangıç seviyesi. 11. sınıfta A2 ve B1 aynı yıla sığdırılıyor. 12. sınıfta ise dört seviye birden var ve ünite sayısı 27'ye çıkıyor — 9. sınıfın üç katından fazla.

Neden 11 ve 12'de Birden Zorlaşıyor?

Çünkü dersin türü değişiyor.

9 ve 10. sınıfta öğrenci kendini tanıtıyor, ailesini anlatıyor, alışveriş yapıyor, saat söylüyor. Ezberlenebilir kalıplarla ilerleyen bir ders.

11 ve 12'de B1-B2'ye geçildiğinde konu kalıp olmaktan çıkıyor: metinden çıkarım yapmak, görüş belirtmek, dolaylı anlatım, Passiv, Konjunktiv II. Bunlar ezberle değil kuralı anlayarak geçilen şeyler.

Kabaca şöyle: İngilizce'de 9'dan 12'ye kadar dört yılda gelinen yere, Almanca'da son iki yılda gelinmesi bekleniyor. Zorlanma bir yeteneğin eksikliği değil, programın yapısı.

Pratik sonuç: Almanca'da desteğe en çok ihtiyaç duyulan iki nokta ilk üç ay ve 10'dan 11'e geçiş. İkisi de önceden bilinebilir, ikisi de karne kötü geldikten sonra müdahale etmekten kolay.

Almanca Gerçekten Zor mu?

Dürüst cevap: ilk aylarda İngilizce'den zor, sonra değil.

Başta zor olan üç şey var ve üçü de İngilizce'de yok:

• Artikel (der / die / das). Her ismin bir cinsi var ve bunun çoğu zaman mantığı yok. Kız anlamına gelen Mädchen nötr (das), mesela.
• İsmin halleri. Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv. Artikel cümledeki göreve göre değişiyor.
• Fiilin yeri. Yan cümlede fiil sona gidiyor. Cümleyi sonuna kadar dinlemeden ne olduğunu anlamıyorsunuz — Türkçe konuşan için aslında tanıdık bir durum.

Buna karşılık Almanca'nın İngilizce'den kolay olduğu yerler de var: yazıldığı gibi okunuyor. İngilizce'deki through / though / tough kaosu Almanca'da yok. Kuralları da daha düzenli; istisna sayısı az.

Yeni Başlayan Ne Yapmalı?

Birkaç şey farkı erken açıyor:

Kelimeyi artikeliyle öğrenin. Tisch değil, der Tisch. En sık yapılan hata kelimeleri çıplak ezberleyip artikelleri "sonra toparlarım" demek. Toparlanmıyor; iki yıl sonra her cümlede tahmin yürütüyorsunuz.

Önce altı kişi zamirini oturtun. ich, du, er/sie/es, wir, ihr, sie/Sie. Fiil çekiminin tamamı bunun üzerine kuruluyor; burası sağlam değilse hiçbir zaman kuralı sağlam olmuyor.

Günde 20 dakika, haftada bir 2 saatten iyi. Dil derslerinde aralıklı tekrar farkı en net gösterdiği yer. Nedeni ve doğru aralıkları için: çalıştığın konuyu neden unutuyorsun.

Dinlemeyi erken başlatın. Altyazılı dizi, Almanca şarkı, kısa haber videoları. Kelime bilgisi gelmeden önce kulağın sese alışması, sonraki her şeyi kolaylaştırıyor.

Özel Derse İhtiyaç Var mı?

Her öğrenci için gerekmiyor. Ama iki noktada destek almak, sonradan açığı kapatmaktan belirgin biçimde kolay:

1. İlk üç ay. Artikel ve haller burada oturmazsa, üstüne gelen her konu eksik temele biniyor.
2. 11. sınıfa geçiş. Seviyenin iki basamak atladığı yer. 9-10'u rahat geçmiş öğrenci de burada zorlanabiliyor.

Karne notu düştükten sonra başlamak mümkün ama pahalı: o noktada hem eski açığı kapatmak hem yeni konuyu takip etmek gerekiyor.